header

Goed onderwijs in de doorgaande leerlijn

De Educatieve Agenda Limburg (EAL) is een initiatief binnen Kennis-As Limburg. Onderwijs levert een essentiële bijdrage aan de sociale, economische, culturele en technische ontwikkeling van de provincie en Euregio. De EAL richt zich op versterking van onderwijs in de hele keten: van peuter tot werknemer, waarbij dat onderwijs is afgestemd op de capaciteiten, talenten en interesses van leerlingen, maar ook op de vervolgopleiding en behoeften vanuit de arbeidsmarkt.


Uniek in Nederland

EAL is een samenwerking tussen de Universiteit Maastricht, Open Universiteit, Fontys Hogeschool en Zuyd Hogeschool, instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), en schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs (po en vo). Deze samenwerking is uniek in Nederland, vanwege de betrokkenheid van partners uit de hele onderwijsketen en het continue karakter ervan. Vraagstukken in het onderwijs, zoals voortijdig schoolverlaten, taalvaardigheid, kansen-ongelijkheid, aansluiting op de arbeidsmarkt en het leraren-tekort vragen om een goede verbinding en samenwerking tussen onderwijssectoren en inzet van praktisch en fundamenteel onderzoek. Dit vormt de basis voor duurzame kwaliteitsverbetering van het Limburgse onderwijs.


Doorgaande ontwikkellijn van leerlingen

De thematische focus van de EAL ligt op het zorgen voor een goede infrastructuur voor doorgaande ontwikkellijn in het onderwijs. In elk stadium van zijn onderwijsloopbaan ontwikkelt een leerling zijn talenten en competenties, ontdekt hij waar zijn interesses liggen, en leert hij kennis en vaardigheden die nodig zijn voor de volgende stap in die loopbaan. Die volgende stap kan een vervolgopleiding zijn, maar ook de arbeidsmarkt. De doorlopende ontwikkellijn gaat niet alleen over een goede volgorde binnen een onderwijssector (bijvoorbeeld van onderbouw naar bovenbouw in het vo), maar ook over een goede verbinding tussen onderwijssectoren (bijvoorbeeld van peuterspeelzaal naar basisschool, van po naar vo, of van vo naar vervolgonderwijs). De ondersteuningsbehoefte van ieder kind is anders en dat vraagt ook om doorgaande lijnen qua kennisontwikkeling, continuïteit in pedagogische-didactische aanpak, creëren van veiligheid inclusief verbinding met andere partners rondom het kind als jeugdzorg, gemeente, enz. Een speciaal aandachtspunt binnen de doorgaande ontwikkellijn in het onderwijs is het creëren van gelijke kansen. Het onderwijs moet alle leerlingen in staat stellen zich te ontwikkelen op basis van de talenten die ze hebben, ongeacht hun achtergrond. Inzet op een juiste aansluiting en soepele doorstroom van alle leerlingen, voor alle routes, en begeleiding bij die doorstroom is essentieel. Deze soepele doorstroom in het onderwijs is een gedeelde verantwoordelijkheid van zowel de verschillende onderwijsinstellingen als andere betrokkenen in de regio, zoals samenwerkingsverbanden passend onderwijs of gemeenten.

De leraar in de doorgaande ontwikkellijn

Het beroep van leraar is continu in ontwikkeling door veranderingen in de samenstelling van de klas en organisatie van het onderwijs, de ontwikkeling van nieuwe technologieën in de klas en veranderende eisen van de maatschappij. Veranderingen in het onderwijs door meer nadruk op gepersonaliseerde vormen van leren of gebruik van ICT, scheppen andere verwachtingen van leerlingen, docenten, ouders en organisaties. Door nieuwe vormen van leren, verandert de rol van de leraar steeds meer van instructeur naar coach in het ontwikkelproces. Van leraren wordt gevraagd om naast kennis, ook een breder scala aan vaardigheden bij leerlingen te stimuleren, zoals het leren nemen van eigen verantwoordelijkheid, leren je aan te passen aan nieuwe omstandigheden, het ontwikkelen van zelfvertrouwen en het leren om van onzekerheid iets productiefs te maken. Het zijn geen vaardigheden die gemakkelijk in één vak te stoppen zijn en ze beperken zich ook niet tot één onderwijssector. Daarnaast wordt van leraren in toenemende mate een reflectieve houding gevraagd waarbij gebruik van onderwijsgegevens in de eigen praktijk een belangrijk element is.

Zorgen voor een goede infrastructuur door samenwerking
Binnen de EAL zetten de partners daarom in op het creëren van een goede infrastructuur voor een doorgaande ontwikkellijn van leerlingen en op de ondersteuning van leraren om deze infrastructuur ten volle te kunnen benutten. Een focus op initiatieven in de onderwijspraktijk die zowel de

leerling als de leraar ondersteunen in het zich verder te ontwikkelen en die de

aansluiting van verschillende stappen in die ontwikkeling zo soepel mogelijk

laten verlopen. Belangrijke vraagstukken in het onderwijs liggen op het terrein van de doorgaande ontwikkellijn en vragen nadrukkelijk om een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Deze vraagstukken kunnen niet goed aangepakt worden door een enkele onderwijssector en samenwerking, innovatie, monitoring en onderzoek zijn hier cruciaal.